Każde miasto ma swoją dumę. Kraków ma smoka, Toruń pierniki, a Warka – jabłka. To właśnie tutaj, w sercu Mazowsza, sady rozciągają się aż po horyzont. Jest ich aż 40 tys. hektarów, a Warka i powiat grójecki nazywane są Największym Sadem Europy. Nic więc dziwnego, że każda jesień pachnie tu dojrzałymi owocami, a pod koniec września w Warce organizowany jest Światowy Dzień Jabłka.
Z powiatu grójeckiego pochodzi około 40% krajowej produkcji jabłek. Sady w tym regionie założyła już w XVI wieku królowa Bona, a w późniejszych wiekach sztuka upraw rozwijała się. Prawdziwy skok nastąpił w XIX wieku. Już w 1918 wybudowano tu pierwszą przechowalnię owoców, a po II wojnie światowej do rozwoju sadownictwa przyczynił się prof. Szczepan Pieniążek, dzięki któremu powstał Instytut Sadownictwa i Kwiaciarstwa. Obecnie miejscowe gospodarstwa sadownicze są jednymi z najnowocześniejszych w Polsce, a nazwa „Jabłka Grójeckie” jest chroniona w całej Unii Europejskiej. Nic więc dziwnego, że w dniu Światowego Dnia Jabłka rynek w Warce zapełnił się okolicznymi mieszkańcami oraz turystami. Były koncerty i kiermasz, na którym można było skosztować przysmaków przygotowanych przez Koła Gospodyń Wiejskich oraz kupić lokalne produkty. Pokazy kulinarne prowadził Łukasz Konik, znany szef kuchni. Dużą popularnością cieszył się też konkurs na Najlepszą Szarlotkę.
Warecki Szlak Jabłkowy
Jedną z głównych atrakcji regionu jest Szlak Jabłkowy – trasa turystyczna, która prowadzi przez sady, gospodarstwa oraz miejsca związane z tymi owocami. Turyści mogą tu zwiedzać przetwórnie, uczestniczyć w warsztatach kulinarnych, oglądać stare odmiany jabłoni i degustować lokalne produkty. Szlak wiedzie oczywiście też przez Warkę – jedno z najstarszych miast na Mazowszu, które w 2021 roku obchodziło 700- lecie swego istnienia.
Jednym z najciekawszych miejsc w Warce jest Muzeum im. Kazimierza Pułaskiego, mieszczące się w pałacyku z XVIII wieku i otoczone parkiem o powierzchni 15 hektarów. Niektórzy mówią, że ten zabytkowy park jest jednym z najpiękniejszych na Mazowszu. W jego skład wchodzi sieć kanałów wodnych starorzecze Pilicy i ptasia enklawa, w której występuje aż 47 gatunków ptaków. Kazimierza Pułaskiego, który tu niegdyś mieszkał, chyba nie trzeba przedstawiać nikomu. To generał i bohater, który walczył w wojnie o niepodległość Stanów Zjednoczonych. Muzeum otwarto w 1967 roku, a w 1979 roku przy podjeździe do pałacu z okazji 200. rocznicy śmierci generał stanął tu jego pomnik. Placówka wbrew pozorom nie jest poświęcona tylko temu najbardziej znanemu mieszkańcowi Warki, ale również innym Polakom, którzy wyemigrowali do Ameryki.
Miasto znane jest także z pomnika poświęconego polskim lotnikom walczącym w II wojnie światowej, który ze względu na swój kształt nazywany jest wielkim widelcem. Pomnik stanął tu, ponieważ 23 sierpnia 1944 r. w okolicach miasta miał miejsce pierwszy bojowy lot 1. Pułku Lotnictwa Myśliwskiego „Warszawa”.
Na zamku w Czersku
Kolejną atrakcją na Szlaku Jabłkowym jest średniowieczny zamek w Czersku, a w zasadzie jego ruiny. Twierdza wybudowana została przez księcia Janusza Starszego na przełomie XIV i XV wieku, a w połowie XVII w. została wysadzona w powietrze przez Szwedów. Choć potem próbowano ją odbudować, to warownia została opuszczona po upadku Rzeczypospolitej. Do dzisiaj zachowała się jednak większość zamkowych murów oraz wszystkie trzy wieże, które wciąż górujące nad okolicą. Obecnie mury poddawane są remontowi, ale cały czas coś tam się dzieje. W fortecy często można spotkać grupy rekonstrukcyjne, które w ramach cyklu “Historia Viva” odtwarzają realia życia codziennego różnych epok. Dzięki nim można m.in. obejrzeć namiot rycerski, poznać elementy pancerza rycerza, spróbować średniowiecznych rozrywek lub poćwiczyć strzelanie z łuku.
Podróż Szlakiem Jabłkowym to doskonały pomysł na weekendowy wypoczynek i to nie tylko latem. Z Warszawy można się tu wybrać nawet rowerem.
Tekst i zdjęcia Mirosław Mikulski
