Litewski Tydzień Gastronomiczny, który potrwa 9 do 15 listopada, pozwoli miłośnikom wyjątkowych dań z Polski na poznanie wileńskiej sceny kulinarnej. W ponad 50 restauracjach na terenie całego Wilna czekają na nich dania w cenach 40, 50 i 60 euro za osobę.
Litwa szybko staje się coraz popularniejszym kierunkiem wśród turystów, którzy cenią sobie wyjątkowe posiłki, natomiast Wilno stanowi centrum jej rozrastającej się sceny kulinarnej. Po tym, jak w 2024 roku kraj znalazł się w Przewodniku Michelin z 34 rekomendowanymi restauracjami, w 2026 roku ich liczba zwiększyła się do 43, z czego pięć nagrodzono jedną gwiazdką Michelin, a osiem – wyróżnieniem Bib Gourmand. Według badania przeprowadzonego przez Lithuania Travel, degustacja litewskich potraw i napojów znajduje się na szczycie listy powodów, dla których turyści wybierają Litwę.
Polacy i Litwini mają wiele wspólnych tradycji kulinarnych. Wiele potraw, które uważamy za tradycyjnie litewskie, jest równie znanych po drugiej stronie granicy, więc to idealna okazja, by zaskoczyć polskich gości tym, co robimy inaczej. Weźmy za przykład czarny chleb żytni. Polacy go uwielbiają, jednak to na Litwie możemy z niego zrobić kwas chlebowy, lody, a nawet pudding. Ta kreatywność odzwierciedla zauważalną zmianę jaka zaszła w naszej scenie kulinarnej. Był czas, kiedy litewscy szefowie kuchni poszukiwali inspiracji za granicą i chcieli podążać śladami międzynarodowych mistrzów gastronomii. Dziś mamy pokolenie utalentowanych szefów kuchni, którzy odnajdują swój własny głos i inspirują innych. Uczestniczymy w międzynarodowych konkursach, by pokazać, co ma do zaoferowania kuchnia litewska, przybliżając nasze kulinarne dziedzictwo i nowoczesne interpretacje szerszej publiczności
– powiedział szef kuchni polskiego pochodzenia, Jaroslav Orševski.
W trakcie Tygodnia Kulinarnego ponad 50 restauracji w Wilnie, w tym wyróżnione gwiazdkami Michelin Deep Roots i Džiaugsmas, zaoferują specjalne menu i to w niezwykle korzystnych cenach. Litewscy szefowie kuchni na nowo zinterpretują także tradycyjne dania kuchni litewskiej, począwszy od chleba żytniego przetworzonego na lody i pudding po tradycyjne šakotis podawane z japońskim miso i toffi na bazie grzybów.
W restauracji Botanist, gastronomia spotka się z projektowaniem wnętrz we współpracy ze studentami Wydziału Wzornictwa Vilniaus Collegeja. Specjalnie zaprojektowane lampy stołowe inspirowane posiłkami, teksturami i procesami kulinarnymi staną się częścią doznań kulinarnych podczas Tygodnia Gastronomicznego. Niektóre z nich wykonane zostały z produktów spożywczych.
W restauracji Skóg postawiono na połączenie kultury z pięknem przyrody. Menu inspirowane jest litewskimi lasami i krajobrazami, a jednocześnie interpretowane przez pryzmat kuchni nordyckiej. Na szczególną uwagę zasługuje dziczyzna z selerem, łącząca w sobie bogate, delikatne mięso z głębokimi, ziemistymi smakami warzyw korzeniowych. Deser to kolejna niespodzianka: restauracja przygotowuje własne toffi z grzybami.
Tymczasem w restauracji Lokys, szef kuchni nawiązał współpracę z litewskimi historykami, by odtworzyć szlacheckie smaki tego kraju, czerpiąc inspirację z wielowiekowych zapisków historycznych. Tatar z dziczyzny z orzechami laskowymi, grzybami i musztardą łączy w sobie składniki o różnej przeszłości. Podczas gdy dziczyzna i orzechy laskowe mają głębokie korzenie lokalne, musztarda przybyła z Inflant, natomiast – wedle podań – bazylia trafiła na Litwę za pośrednictwem królowej Bony Sforzy, urodzonej we Włoszech w XVI wieku. Menu degustacyjne kosztuje 40 euro od osoby.
Współpraca to kolejny kluczowy punkt tegorocznego Tygodnia Gastronomicznego. W Gastrolės Downtown, szefowie kuchni współpracują z Aukštaitijos Bitynas, pasieką z regionu Auksztota, by stworzyć litewskiego skruzdėlynasa tradycyjny deser z chrupiącego ciasta przełożonego miodem, podawany z lodami o smaku krupniku. W Gastrolės menu wieńczy deser stworzony specjalnie na tę okazję we współpracy z sąsiednią piekarnią Dvi bandelės (Dwie Bułeczki).
W tym roku chcemy, by szefowie kuchni eksperymentowali i opracowywali nieoczekiwane kombinacje, łącząc litewskie składniki z technikami i smakami z innych części świata lub spajając w jedno tradycje kulinarne, które normalnie nie zagościłyby na jednym stole. Przykładowo, restauracja Lokys, korzystając z XVI-wiecznego przepisu, połączy stek z dzika z puree z borowików i karmelizowanymi śliwkami, natomiast bistro n.2 będzie serwować pączki drożdżowe z masłem kefirowym oraz polewą z yuzu
– powiedziała Eglė Ližaitytė, dyrektorka Litewskiego Stowarzyszenia Hoteli i Restauracji.
Przez ponad 700 lat historii, Wilno rozwijało się na styku litewskich, polskich, żydowskich i szlacheckich tradycji kulinarnych, których ślady do dziś widoczne są w kulturze gastronomicznej miasta. Współcześni szefowie kuchni coraz częściej powracają do tych przepisów, składników i historii, interpretując je za pomocą nowoczesnych technik oraz wpływów z innych obszarów.
Tydzień Gastronomiczny obejmuje także degustacje, warsztaty i wycieczki kulinarne, które pozwolą odkryć pochodzenie i historie lokalnych produktów. Zwiedzający będą mogli przemierzyć Szlak Serowy, skosztować oliwy z oliwek z nowych zbiorów oraz poznać litewskie wina i miody pitne. Istnieje też możliwość odbycia spaceru z przewodnikiem po wileńskiej starówce.
Źródło i zdjęcie: Go Vilnius
