Ośrodek „Pamięć i Przyszłość”, który prowadzi Centrum Historii Zajezdnia pojawił się w przestrzeni Wrocławia w 2007 roku. I to od razu z rozmachem – pierwszym projektem był „Pociąg do historii”, czyli wystawa jeżdżąca po dolnośląskich torach prezentująca kluczowe momenty powojennych losów mieszkańców Ziemi Zachodnich i Północnych. W ciągu dwóch lat wystawę zobaczyli 29 razy mieszkańcy 26 dolnośląskich miast. Później – wystawy „Całe morze budowania”, „Rzeka – Miasto – Ludzie”, „7 cudów Wrocławia i Dolnego Śląska”, „Pojednanie / Versöhnung in progres”, koncerty, konferencje, projekty. Aż doszło do przełomu – wystawy „Solidarny Wrocław”, po której Rafał Dutkiewicz, ówczesny prezydent Wrocławia stwierdził, iż Wrocław powinien mieć stałą wystawę opowiadającą historię miasta i jego mieszkańców. Zajezdnia autobusowa nr VII przy ul. Grabiszyńskiej, w której narodziła się dolnośląska „Solidarność” wydawała się najlepszym miejscem na taką placówkę. 16 września 2016 roku Centrum Historii Zajezdnia otworzyło się dla zwiedzających.

W momencie otwarcia wystawy prezentowane były pamiątki ofiarowane przez 217 darczyńców. Dziś zbiory Centrum Historii Zajezdnia to przedmioty przekazane przez ponad 1000 osób! A każda z nich to ciekawa opowieść o wrastaniu w tę ziemię, każda z nich to inna podróż w czasie. Jak ta walizka z drewnianymi okuciami towarzysząca przesiedleńcom czy radio lampowe Philips z lat 60. XX wieku, marzenie wielu ówczesnych Wrocławian.

– mówi dr Andrzej Jerie, dyrektor Centrum Historii Zajezdnia

W projektach zorganizowanych przez Centrum Historii Zajezdnia przez ostatnią dekadę wzięło udział ponad trzy miliony osób. Organizowane przez Centrum Historii Zajezdnia koncerty w rocznicę powstania „Solidarności” czy „Radosna Parada Niepodległości” idąca w kolorowym korowodzie ulicami Wrocławia na stałe już wpisały się do kalendarza imprez włączających mieszkańców we wspólne i radosne świętowanie.

Szczególnym momentem gali było wręczenie statuetek „Budowniczy Mostów” przyjaciołom Centrum Historii Zajezdnia, którzy na przestrzeni lat współtworzyli tę placówkę oraz wspierali jej działalność. Otrzymali ją: Kazimierz Michał Ujazdowski (za to, że jako minister kultury i dziedzictwa narodowego powołał do życia w 2007 roku Ośrodek „Pamięć i Przyszłość”), Rafał Dutkiewicz (prezydent Wrocławia w latach 2002–2018, który w 2008 r. ocalił instytucję przed likwidacją i wydał decyzję o powstaniu Centrum Historii Zajezdnia w dawnej zajezdni autobusowej przy ulicy Grabiszyńskiej), Marek Mutor (pierwszy dyrektor Centrum Historii Zajezdnia), Jarosław Krauze (radny Rady Miejskiej Wrocławia, związany z Centrum Historii Zajezdnia od samego początku, a dzisiaj członek rady programowej tej instytucji) i Kazimierz Kimso (przewodniczący Zarządu Regionu Dolny Śląsk NSZZ „Solidarności”, orędownik zachowania dawnej zajezdni autobusowej nr VII przy ulicy Grabiszyńskiej jako miejsca pamięci o powstaniu dolnośląskiej „Solidarności”).

Jubileuszowi Centrum Historii Zajezdnia towarzyszyło otwarcie wystawy czasowej „Mikrohistorie Wrocławian”. Wspomniana walizka czy radio, drewniany pokój dla lalek, wykonany własnoręcznie dla córki przez prof. Ryszarda Gansińca, wybitnego filologa klasycznego i historyka kultury, plakat Tadeusza Ciałowicza na Święto Wrocławia w 1956 roku, pełny lekkości i żywych barw, zrywający z siermiężną estetyką socrealizmu, opaski strajkowe czy przedmioty związane z Jazzem nad Odrą albo kontrkulturowym teatrem Kalambur. Za każdą z prezentowanych pamiątek kryje się ludzka historia – dokumenty, fotografie, rodzinne archiwa i przedmioty codziennego użytku, towarzyszące Wrocławianom przez dziesięciolecia opowiadają mieszkańcom miasta o kolejnych jego pokoleniach: od pionierów odbudowujących miasto z wojennych zniszczeń po uczestników przemian społecznych i politycznych końca XX wieku. „Mikrohistorie Wrocławian” można zobaczyć do 27 września.

Podczas uroczystości wicewojewoda dolnośląska Agnieszka Miza wręczyła pracownikom Centrum Historii Zajezdnia odznaczenia przyznane przez ministrów kultury i dziedzictwa narodowego oraz nauki i szkolnictwa wyższego, a przewodnicząca Rady Miejskiej Wrocławia Agnieszka Rybczak wraz z wiceprezydentami Wrocławia – dr Ryszardem Kesslerem i Mateuszem Żakiem – przyznane przez prezydenta Wrocławia.

Źródło i zdjęcia: Ośrodek „Pamięć i Przyszłość”