6 września 2026 roku w Muzeum Wsi Mazowieckiej w Sierpcu odbyły się „Wykopki w skansenie” – wydarzenie poświęcone tradycyjnym jesiennym pracom polowym, dawnym rzemiosłom oraz zwyczajom związanym z życiem mieszkańców mazowieckiej wsi.
Wrześniowa niedziela w skansenie była okazją do przypomnienia, jak wyglądały jesienne prace gospodarskie przed pojawieniem się współczesnej mechanizacji. Jednym z najważniejszych punktów programu były pokazy prac polowych. Na polach przy zagrodach z Izdebna i Rzeszotar Zawad można było obserwować tradycyjną orkę konną i bronowanie, a także kopanie ziemniaków kopaczką konną oraz motyczkami, ich zbieranie i sortowanie.
Wydarzeniu towarzyszył bogaty program pokazów i warsztatów prezentujących dawne umiejętności i rzemiosła. Zwiedzający mogli zobaczyć między innymi pracę kowala, tkaczki, plecionkarza, szewca i rzeźbiarki, a także tradycyjne cięcie drewna piłą „moja-twoja”, plecenie warkoczy ze słomy oraz szycie ze słomy. W zagrodzie z Rębowa prezentowano również działanie sieczkarni i kieratu, a wystawa „Jak to ze zbożem było?” przybliżała tradycyjne sposoby mielenia zboża na żarnach i młócenia cepami.
Nie zabrakło pokazów związanych z przetwórstwem i gospodarstwem domowym. W jednej z chałup można było zobaczyć kiszenie kapusty, a w kolejnej – suszenie owoców na arfie. Odbywało się także gręplowanie wełny oraz porady zielarskie. Szczególne miejsce w programie zajęły również warsztaty przygotowane z myślą o najmłodszych. Na dzieci czekały jesienne kolorowanki i stempelki z ziemniaków, mogły także uczestniczyć w warsztatach gręplowania wełny. Na polanie przy ognisku czekały na nie dawne zabawy i możliwość pieczenia ziemniaków.
Istotnym elementem wydarzenia było również przypomnienie dawnych zwyczajów i praktyk religijnych. W kościele z Drążdżewa odbyła się uroczysta msza święta, natomiast przy kapliczce Matki Boskiej Łąkowskiej kilkukrotnie odbywały się śpiewy i modlitwy. Zwiedzający mogli również obejrzeć inscenizację „Dziada proszalnego”.
Ważną część wydarzenia stanowił program artystyczny przygotowany na terenie przy amfiteatrze. Przez cały dzień funkcjonował kiermasz gastronomii, produktów regionalnych i rękodzieła. Odbył się również konkurs „Przysmaki Mazowsza – ziemniaczane rarytasy”, organizowany przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla kół gospodyń wiejskich.
Muzyczną część programu rozpoczął koncert „Kurpiowski żar” w wykonaniu kapeli Mosaik. Zwieńczeniem wydarzenia było widowisko „Wesele na Kurpiach” w wykonaniu Zespołu Folklorystycznego Kurpiowszczyzna, które przybliżyło publiczności bogactwo tradycji i obrzędowości kurpiowskiej.
„Wykopki w skansenie” po raz kolejny pokazały, że dawne prace gospodarskie i rzemiosło mogą być nie tylko ważnym elementem edukacji o dziedzictwie kulturowym, ale także atrakcyjnym doświadczeniem dla współczesnych odbiorców. Dzięki prezentacjom przygotowanym przez pracowników muzeum oraz udziałowi twórców i wykonawców odwiedzający mogli zobaczyć, jak wyglądała codzienność mieszkańców mazowieckiej wsi, a część dawnych umiejętności poznać również poprzez własne doświadczenie.
Wydarzenie było kolejną okazją do spotkania z żywym dziedzictwem kulturowym oraz do wspólnego spędzenia jesiennej niedzieli w przestrzeni Muzeum Wsi Mazowieckiej w Sierpcu.
Źródło i zdjęcia: Muzeum Wsi Mazowieckiej w Sierpcu
